Rubriek: Gezin en zorg
SCP ziet noodzaak van concretere maatregelen voor mantelzorgers
Het SCP zegt dat de nieuwe mantelzorgagenda 2027-2030 aandacht besteedt aan de belasting van mantelzorgers, ondersteuning, samenwerking met formele zorg en de combinatie met betaald werk. Tegelijk noemt het SCP de uitwerking van beleidsopties nog vrijblijvend en stelt het dat concrete maatregelen nodig zijn.
Wat is er gebeurd
Volgens het SCP bouwt de agenda voort op eerdere beleidsinspanningen en zet zij nieuwe stappen. [1] Het SCP zegt dat onderzoek de ingezette beweging ondersteunt, maar dat verdere aanscherping nodig is. [1]
Volgens de agenda wil het kabinet de handreikingen over gelijkgerichte mantelzorgondersteuning in de Wmo en logeerzorg versnellen om verschillen tussen gemeenten te verkleinen. [1] Het SCP stelt dat alleen handreikingen niet volstaan: ook moet duidelijker worden op welke ondersteuning mantelzorgers kunnen rekenen. [1] Een wettelijk verplicht basisaanbod in elke gemeente kan volgens het SCP bijdragen aan meer gelijkheid tussen gemeenten. [1]
Het SCP meldt dat de agenda onderzoek en het verzamelen van goede voorbeelden noemt voor samenwerking tussen mantelzorgers en formele zorg. [1] Zorgplangesprekken over taken, grenzen, draagkracht en kennis kunnen volgens het SCP bijdragen aan een gelijkwaardiger positie voor mantelzorgers. [1] Het SCP roept op zorgprofessionals hiervoor tijd en scholing te geven. [1]
De agenda benoemt de verlofmogelijkheden van werkende mantelzorgers; onderzoek bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moet de basis vormen voor een keuze over de invulling van betaald verlof. [1] De SER adviseerde betaald mantelzorgverlof uit te breiden naar acht weken en dit uit publieke middelen te betalen. [1] Volgens het SCP had 15% van de mantelzorgers met een grote zorgtaak respijtzorg willen hebben en 40% een andere vorm van Wmo-ondersteuning, zoals hulp bij regelwerk. [1]
De feiten
Het SCP meldt dat mantelzorgers met een grote zorgtaak hun leven en werk vaak ingrijpend hebben moeten aanpassen. [1] Het SCP wijst daarnaast op de behoefte aan meer financiële compensatie en betaald verlof. [1]
Het kabinet zet volgens het SCP in op minder regeldruk en systeemstress voor mantelzorgers en stelt aanpassingen voor, waaronder domeinoverstijgend indiceren en oplossingen voor grensvlakproblematiek. [1] Het SCP waarschuwt dat zulke ingrepen het zorgstelsel ook complexer kunnen maken. [1]
Een minder geoormerkt budget kan volgens het SCP ruimte bieden om beter aan te sluiten bij veranderlijke zorgsituaties. [1] Het SCP verwacht dat een budget voor de mantelzorger en hulpontvanger samen voor mantelzorgers met een grote zorgtaak duurzamer kan zijn; mogelijk is daarvoor ook een fundamentelere herziening van het ondersteuningsstelsel nodig. [1] Het SCP stelt dat mantelzorg formele zorg niet kan vervangen. [1]
Wat betekent dit voor Nederland
De agenda raakt het gemeentelijke aanbod via de Wmo: het kabinet wil handreikingen versnellen en verschillen tussen gemeenten verkleinen, terwijl het SCP ook duidelijkheid over de ondersteuning en mogelijk een verplicht basisaanbod noemt. [1] Voor werkende mantelzorgers noemt de agenda verlofmogelijkheden en onderzoek als basis voor een keuze over betaald verlof; de SER adviseerde uitbreiding naar acht weken, betaald uit publieke middelen. [1]
Cijfers op een rij
Bronnen
- SCP: Meer aandacht voor wat nodig is, in plaats van wat mogelijk is — Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), . Bron: SCP (CC0 1.0 (Creative Commons zero-verklaring))